İmar planı değişikliği dosyaları yasalara göre mi, yoksa sahibine göre mi onaylanıyor ya da reddediliyor?
İmar planı değişiklikleri, istenildiği zaman yapılabilecek işlemler midir?
Yoksa ancak belirli koşullar oluştuğunda başvurulması gereken istisnai bir planlama aracı mıdır?
Mevzuata baktığımızda plan değişikliklerinin hangi durumlarda yapılabileceği açıkça tanımlanmıştır.
Üst ölçekli plan kararlarının değişmesi,
Mahkeme kararlarının uygulanması,
Afet risklerinin ortaya çıkması,
Kamusal ihtiyaçların oluşması,
Ulaşım ve teknik altyapı zorunlulukları,
Ya da mevcut planın uygulanamaz hâle gelmesi..
Özetle plan değişiklikleri; kamu yararı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve zorunlu ihtiyaçlar çerçevesinde değerlendirilmesi gereken işlemlerdir.
Peki uygulamada gerçekten her dosya aynı ölçütlerle mi değerlendiriliyor?
Planın uygulanması artık mümkün değilken, kamu yararı açıkça ortadayken bazı plan değişikliği teklifleri neden reddediliyor olabilir?
Buna karşılık, yıllar sonra mahkemeler tarafından iptal edilen bazı plan değişiklikleri nasıl onay alabiliyor?
Üstelik bu planların bir kısmının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına veya kamu yararına aykırı olduğu yargı kararlarıyla ortaya konulmuşken!
Acaba bu ihtimaller onay aşamasında hiç öngörülemiyor mu?
Yoksa aynı mevzuata rağmen bazı dosyalar farklı mı değerlendiriliyor?
Aynı kanun,
Aynı yönetmelikler,
Aynı planlama ilkeleri,
Ama farklı kararlar!.
Acaba plan değişiklikleri gerçekten yalnızca dosyanın içeriğine göre mi yoksa sahibine göre mi değerlendiriliyor?
Yoksa başvurucusu, başvurunun niteliği ya da değerlendirme sürecine etki eden başka unsurlar da sonucu değiştirebiliyor olabilir mi?
Benzer gerekçelere sahip dosyalar neden ve nasıl onaylanıyor yada reddediliyor!
Daha da önemlisi; bu farklılıklar, planlama sistemine ve adalet duygusuna olan güveni nasıl etkiliyor?
Aynı mevzuata tabi benzer dosyalar birbirinden farklı sonuçlarla karşılaşıyorsa, gerçekten yalnızca mevzuat mı konuşuyordur?
Ne dersiniz?
Cengiz Biçen
Şehir Plancısı
26.07.2026
