Karşıyaka’da yıllardır mağdur edilen vatandaşlar adına İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’ne sunulan önerge gündeme alınmadı. Gerekçe ise dikkat çekiciydi:
“Binalar ağır hasarlı değil.”
Ancak ortada çok ciddi bir çelişki var.
Çünkü bugün İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri koltuğunda oturan Zeki Yıldırım’ın, Karşıyaka Belediye Başkan Yardımcısı olduğu dönemde imzaladığı resmi yazıda; söz konusu yapıların “can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ettiği” açıkça belirtiliyor.
Üstelik sadece bununla da kalınmıyor.
Valilik yazıları doğrultusunda:
- Tahliye işlemleri yapılıyor,
- İşyerleri kapatılıyor,
- İnsanların evlerine girişleri yasaklanıyor,
- Yapılar fiilen riskli kabul edilerek yıkım süreci işletiliyor.
Şimdi soruyoruz:
Madem bu yapılar ağır hasarlı değildi…
NEDEN YIKILDI?
İnsanlar neden yıllarca evlerine giremedi?
Can ve mal güvenliği tehlikesi yoksa neden resmi yazılarda bunun tam tersi ifade edildi?
AYNI BELEDİYEDE İKİ AYRI TAVIR
İşin daha da dikkat çekici kısmı ise şu:
Bir yanda vatandaşın dönüşüm talebi “ağır hasarlı değil” denilerek reddediliyor…
Diğer yanda İzmir’de ticaret alanlarında konut yapılmasına yönelik plan değişiklikleri peş peşe geçiriliyor.
Meclis gündemlerine bakıldığında;
- Kamu alanlarının özel kullanımlara açıldığı,
- Plan değişiklikleriyle rant değeri yüksek bölgelerde yeni imar hakları verildiği,
- Özel projeler için hızlı kararlar alındığı görülüyor.
Ama konu vatandaşın mağduriyeti olunca…
Bir anda “mevzuat” hatırlanıyor.
“RANT YOKSA ÇÖZÜM DE YOK MU?”
Karşıyaka 1359 ada ve çevresindeki vatandaşlar yıllardır mağdur.
Evlerini kaybettiler.
Yeni yapı yapacak ekonomik güçleri yok.
Aynı ada içinde bazı parseller +2 kat hakkından yararlanırken, benzer durumdaki diğer maliklere “siz ağır hasarlı değilsiniz” deniliyor.
Peki o halde soralım:
Aynı ada da bir bina riskli sayılıp avantajdan yararlanırken, diğeri hangi kriterle dışarıda bırakılıyor?
Bu kararları teknik raporlar mı belirliyor…
Yoksa birilerin gücü ile mi oluyor?
Yoksa başka hesaplar mı?
“İMZAYI ATTINIZ… ŞİMDİ YOK MU SAYIYORSUNUZ?”
Vatandaşların tepkisi ise çok net:
“İmzalı resmi yazılarda can ve mal güvenliği açısından tehlike var denildi. Evlerimize sokulmadık. Yapılar yıkıldı. Şimdi nasıl oluyor da ağır hasarlı değildi deniliyor?”
Gerçekten de kamu vicdanı açısından cevap bekleyen soru bu.
Çünkü ortada resmi yazı var.
Ortada tahliye var.
Ortada yıkım var.
Ortada yıllardır süren mağduriyet var.
Ama çözüm yok.
Karşıyaka’daki vatandaşlar şimdi şunu soruyor:
“Rant olan yerde plan değişikliği yapanlar, vatandaş mağdur olunca neden susuyor?”
Bu hikayeyi sitcom ile taçlandıralım ne dersiniz,
Biraz da gülelim.
“MECLİS KULİSİ”
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde Hayali Bir Toplantı (!)
— Arkadaşlar gündem yoğun… Önümüzde 48 plan değişikliği, 12 emsal artışı, 7 ticaret alanı dönüşümü var. Önce önemli dosyaları konuşalım.
— Başkanım şu vatandaşların mağdur olduğu riskli yapı önergesi vardı…
— Bir dakika… Önce kritik soruyu soralım.
— Efendim?
— RANT VAR MI?
— Şey… Yok galiba başkanım. Vatandaş kendi evini yapmaya çalışıyor.
— AVM?
— Yok.
— Rezidans?
— Yok.
— Deniz manzaralı özel proje?
— Yok.
— Ticaret alanını konuta çevirme işi?
— O da yok.
— O zaman neden gündeme alıyoruz bunu?
— Ama insanlar yıllardır mağdurmuş…
— Bakın arkadaşlar meclisin de bir ciddiyeti var. Her mağduriyeti konuşursak sabaha kadar çıkaramayız gündemi.
— Ama aynı ada içinde bazılarına +2 kat verilmiş…
— Onlar farklı dosya.
— Nasıl farklı?
— Onlarda… nasıl desem… “şehircilik vizyonu, tanıdık” vardı.
— Burada yok mu?
— Burada vatandaş var.
— Ama resmi yazılarda “can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ediyor” denilmiş.
— O eski yazı.
— İmza da mevcut…
— Hafıza da bir yere kadar arkadaşlar.
— İnsanlar evlerine alınmamış, yapılar yıkılmış…
— Bakın yıkılmış olması ağır hasarlı olduğu anlamına gelmez.
— Nasıl yani?
— Bizde mantık biraz farklı çalışıyor.
— Peki vatandaş şimdi ne yapacak?
— Bekleyecek.
— Ne kadar?
— Dosyanın içinde rant oluşana kadar…
— Başkanım bu çok ağır olmadı mı?
— Hayır canım. Buna “planlama politikası” diyoruz.
— Peki kamu yararı?
— O başka komisyonda görüşülüyor… (!)
Birde verdiğimiz önergeye bakalım;
T.C.
İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA
(İmar ve Bayındırlık Komisyonu’na sunulmak üzere)
Konu: Karşıyaka ilçesi 1359 ada ve çevresinde yer alan riskli/ağır hasarlı yapılar için ilave kat (emsal artışı) talebidir.
Sayın Başkanlık,
Karşıyaka ilçesi, 1359 ada ve çevresinde yer alan yapılara ilişkin olarak; İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yazılarına istinaden, söz konusu yapıların “can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ettiği” tespit edilerek tahliye ve yıkım süreçleri başlatılmıştır.
Tarafımıza ait yapılar da bu kapsamda değerlendirilmiş, fiilen ağır hasarlı kabul edilerek boşaltılmış ve kullanılamaz hale gelmiştir.
Ancak uygulamada ciddi bir eşitsizlik ortaya çıkmıştır:
- Aynı ada içerisinde bulunan bazı parseller, “ağır hasarlı” tespiti kapsamında değerlendirilerek +2 kat yapı hakkından yararlanmıştır.
- Buna karşılık, benzer risk ve fiili durumdaki yapılar, yalnızca resmi “ağır hasarlı” belgesi bulunmadığı gerekçesiyle bu haktan yararlandırılmamıştır.
Oysa ekte sunulan resmi yazıda da açıkça belirtildiği üzere;
Yapıların can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ettiği tespit edilmiş
Tahliye ve kapatma işlemleri uygulanmıştır
Bu durum, fiilen bu yapıların ağır hasarlı / riskli yapı statüsünde değerlendirildiğini göstermektedir.
ORTAYA ÇIKAN MAĞDURİYET
Bugün gelinen noktada;
- Kat malikleri ekonomik şartlar nedeniyle yapılarını yeniden inşa etmekte zorlanmaktadır
- Aynı ada içinde farklı uygulamalar yapılması eşitlik ilkesini zedelemektedir
- Mevcut imar hakları ile yeniden yapım ekonomik olarak mümkün olmamaktadır
TALEP VE ÖNERİ
Yukarıda arz edilen hususlar doğrultusunda;
Karşıyaka ilçesi 1359 ada ve benzeri durumda bulunan parseller için;
Fiilen riskli/ağır hasarlı olduğu tespit edilen
Tahliye ve yıkım sürecine tabi tutulmuş
Aynı ada içinde emsal teşkil eden uygulamalar bulunan
yapılar açısından;
+2 kat ilave yapı hakkı (emsal artışı) verilmesine yönelik plan notu düzenlemesi yapılması,
ve konunun Mayıs ayı Belediye Meclisi gündemine alınarak değerlendirilmesi hususunu arz ederim.
GEREKÇE
Bu düzenleme;
- Kentsel dönüşümün hızlandırılması
- Vatandaş mağduriyetinin giderilmesi
- Eşitlik ilkesinin sağlanması
- Riskli yapıların yenilenmesinin teşvik edilmesi
açısından kamu yararına uygun olacaktır.
SONUÇ
Fiilen riskli kabul edilerek boşaltılan yapılara farklı muamele yapılması hukuken ve vicdanen kabul edilemez olup;
aynı şartları taşıyan tüm maliklerin eşit imar hakkından yararlanması gerekmektedir.
Gereğini arz ederim.
Nivent KURTULUŞ
