17. Bölümden evvel aklıma takılan sorular var;
PEKİ BİLİRKİŞİ NEDEN “TEKLİF ALMA USULÜNE AYKIRI” DEDİ?
Nevvar Salih İşgören Vakfı dosyasını okudukça önüme yeni sorular çıkıyor.
Bazen bir dosyada insanın dikkatini milyonluk rakamlar çeker.
Bazen şirket isimleri.
Bazen bilirkişi raporları.
Benim bu kez dikkatimi ise birkaç kelime çekti:
“Kamu İhale Kanunu’na tabi değildir.”
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/80301 Soruşturma, 2023/32408 Karar numaralı dosyasındaki değerlendirmelerden birinde, Nevvar Salih İşgören Vakfının özel hukuk tüzel kişisi olduğu ve bu nedenle Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadığı belirtiliyor.
Devamında, ihale usullerinin gereği olarak belge düzeni ve dosya oluşturulmasının zorunlu olmadığı, konunun yönetim kurulunda karara bağlanmasının yeterli olacağı ifade ediliyor. nevvar salih takipsizlik kararı…
Buraya kadar tamam.
Ama ben dosyanın birkaç sayfa sonrasını da okuyorum.
Ve karşıma çok önemli bir soru çıkıyor.
HANGİ “TEKLİF ALMA USULÜ”?
Çünkü 11 Temmuz 2016 tarihinde Fahri Göre ve Kemal Yıldırım tarafından düzenlenen bilirkişi raporunun sonuç bölümünde çok farklı bir tespit var.
Rapora göre 2011–2014 yıllarında yapılan toplam 29.629.219 TL tutarındaki ihaleye tabi mal veya hizmet alımının yüzde 83,39’u Gürmer, Akasya, Asmim, Yeta, Uzay ve Serap isimli şirketlere verilmiş.
Bilirkişi bununla da kalmıyor.
İhalelerin adı geçen şirketlerden en az üçünün katılımıyla gerçekleştirildiğini belirterek bunun:
“Teklif alma usulü şartlarına aykırı olup Haksız Rekabet durumunu oluşturduğu” tespitini yapıyor.
İşte ben burada duruyorum.
Ve soruyorum:
Hangi teklif alma usulünün şartları?
Kamu İhale Kanunu uygulanmıyorsa bilirkişinin sözünü ettiği “teklif alma usulü şartları” nereden geliyor?
Vakıf senedinden mi?
Vakfın kendi iç düzenlemesinden mi?
Yönetim kurulu tarafından kabul edilmiş bir satın alma veya ihale yönteminden mi?
Vakıflar Genel Müdürlüğünün denetim kriterlerinden mi?
Başka bir mevzuattan mı?
Bunun cevabını öğrenmek istiyorum.
“İHALE KANUNUNA TABİ DEĞİL” DEMEK YETERLİ Mİ?
Asıl mesele de burada.
Bir vakfın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmaması başka şeydir.
Vakfın parasının ve malvarlığının nasıl kullanılacağı başka şeydir.
4734’e tabi olmamak, “hiçbir kurala tabi olmamak” anlamına gelebilir mi?
Bence dosyanın cevaplandırılması gereken sorularından biri budur.
Çünkü aynı savcılık kararına giren bilirkişi raporunda yalnız “haksız rekabet” değerlendirmesi bulunmuyor.
Bilirkişi ayrıca Vakıf Mütevelli Heyeti Başkanı ve yönetim kurulu üyesi Ömer Şener ile eşine ait Gürmer şirketi arasında “organik bağ” bulunduğunu belirtiyor; adı geçen şirketlere planlı şekilde yüksek meblağlarla usulsüz iş teklifleri verildiğine ilişkin ihbarın “gerçeği yansıttığı” değerlendirmesine de raporda yer veriliyor.
Bunları ben söylemiyorum.
Bilirkişi raporundan savcılık kararına aktarılan tespitleri yazıyorum.
Ve yine hatırlatıyorum:
Bu soruşturma kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlandı.
Kimse hakkında buradan suçluluk sonucu çıkarmıyorum.
Ben başka bir şey soruyorum.
AYNI DOSYADA İKİ CÜMLE
Bir tarafta:
“Kamu İhale Kanunu’na tabi değildir.”
Diğer tarafta:
“Teklif alma usulü şartlarına aykırı olup haksız rekabet durumunu oluşturduğu.”
Peki bu iki değerlendirme nasıl yan yana duruyor?
Aslında dosyanın kendisi bize önemli bir ipucu daha veriyor.
Gaziemir Nevvar-Salih İşgören Devlet Hastanesi işinin, vakıf yönetim kurulu kararı doğrultusunda “belli istekliler arasından teklif alma usulüyle” gerçekleştirildiği açıkça yazılmış. nevvar salih takipsizlik kararı…
Demek ki ortada fiilen kullanılan bir teklif alma usulü var.
O halde bizim öğrenmek istediğimiz çok basit:
Bu usulün kuralları neydi?
Ve bilirkişi hangi kurala bakarak;
“Şartlarına aykırı” sonucuna vardı?
BİR DE “AZAMİ GAYRET” VAR
Daha da ilginç olanı şu:
Karara aktarılan başka bir değerlendirmede, vakfın Kamu İhale Kanununun gereklerine uyma konusunda “azami gayreti gösterdiği”, firmalardan teklifler alındığı ve bunların komisyonda değerlendirilerek en uygun teklif sahibiyle sözleşme yapıldığı belirtiliyor.
Şimdi tekrar soruyorum:
Eğer uygulanması zorunlu değilse neden Kamu İhale Kanununun gereklerine uyulması için “azami gayret” gösterildi?
Bir teklif alma sistemi varsa bunun yazılı kuralları nerede?
Ve en önemlisi:
Bilirkişi neden bu sistemin şartlarının ihlal edildiği sonucuna vardı?
MESELE YALNIZ İHALE KANUNU DEĞİL
Benim için mesele bundan sonra daha da büyüyor.
Çünkü Nevvar Salih İşgören Vakfının malvarlığı herhangi bir ticari şirketin sermayesi değildir.
Bir vakıf malvarlığıdır.
Belirli amaçlar doğrultusunda kullanılmak üzere vakfedilmiştir.
Dolayısıyla sorumuz yalnızca:
“4734 sayılı Kanun uygulanıyor muydu?” olamaz.
Sorulması gerekenler şunlardır:
Vakıf senedine uyuldu mu?
Vakfın menfaati korundu mu?
Gerçek rekabet sağlandı mı?
İşler piyasa koşullarına uygun bedellerle mi yaptırıldı?
Çıkar çatışmasını önleyecek kurallar var mıydı?
Ve varsa:
Uygulandı mı?
Çünkü dosyanın kendisinde Gaziemir Hastanesi ve Bornova Öğrenci Yurdu işlerinde yüklenicilere fazladan ödeme yapıldığına ilişkin tespitlerin bulunduğu da açıkça kayıt altına alınmış. nevvar salih takipsizlik kararı…
ŞİMDİ VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE SORACAĞIZ
Ben bu sorunun peşini bırakmayacağım.
Vakıflar Genel Müdürlüğüne açıkça soracağım:
Nevvar Salih İşgören Vakfı 2011–2016 döneminde hangi satın alma ve teklif alma usulüne tabiydi?
Bilirkişi raporunda belirtilen “teklif alma usulü şartları” tam olarak hangi hukuki veya kurumsal düzenlemeye dayanıyordu?
Bu kuralların bir örneğini de isteyeceğim.
Çünkü artık:
“Kamu İhale Kanunu’na tabi değildi.”
demek tek başına bana yeterli bir cevap değil.
Asıl öğrenmek istediğim şu:
PEKİ NEYE TABİYDİ?
Ve bu sorunun cevabı bizim için çok önemli.
Çünkü birazdan bu dosyada ihalelerden çok daha büyük bir konuya geçeceğiz.
VAKFA AİT TAŞINMAZLARA.
Buca’daki araziyi konuşacağız.
M.B.’yi konuşacağız.
Yapılan işlemleri ve sözleşmeleri önümüze koyacağız.
Ve o zaman çok daha önemli bir soru soracağız:
VAKIF, TAŞINMAZINI KAT KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİNE KONU EDEBİLİR MİYDİ?
Çünkü Kamu İhale Kanunu’na tabi olmamak başka şeydir.
Vakfedenin iradesine ve vakıf senedine tabi olmak bambaşka şeydir.
DEVAM EDECEK…
