AMA 75 MİLYONLUK ZARARIN PERDESİ TAM AÇILMADI!
Biraz uzunca bir yazı kaleme aldık;
Çeşme Belediyesi iştiraki ÇEŞTUR A.Ş. hakkında geçtiğimiz günlerde kamu adına bazı sorular sorduk.
Neden?
Çünkü ortada küçük rakamlar yok.
Belediye Meclis üyelerine verilen resmi bilgilere göre şirketin 2024 yılı net zararı 17 milyon 787 bin TL, 2025 yılı net zararı ise 75 milyon 343 bin TL’ye ulaşmış durumda.
Biz de doğal olarak sorduk:
Bu zarar nasıl oluştu?
Para nereden geldi, nereye harcandı?
Doğrudan teminler ne kadar?
Şirketin giderleri ne?
33 taşınmazdan ne kadar kira geliri elde ediliyor?
Sermaye artırımları nerede kullanıldı?
Yönetim Kurulu zararı önlemek için hangi kararları aldı?
ÇEŞTUR cevap verdi.
Öncelikle cevap verdikleri için teşekkür ediyoruz.
Çünkü aldığımız cevaplardan bazı önemli rakamları artık biliyoruz.
GENEL MÜDÜRÜN MAAŞI 130 BİN TL
ÇEŞTUR Genel Müdürü Deniz Arı’nın 29 Nisan 2024 tarih ve 2024/10 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla göreve başladığı açıklandı.
Güncel net maaşı:
130.000 TL.
Buna ayrıca Multinet üzerinden;
10.000 TL yemek ödeneği veriliyor.
Şirket aracı tahsis edilmediği, kendi aracını şirket faaliyetlerinde kullandığı ve bunların dışında ayni veya nakdi ödeme almadığı da belirtildi.
Buraya kadar açık.
Peki diğer sorular?
2025’TE 220 DOĞRUDAN TEMİN!
ÇEŞTUR’un verdiği cevaba göre yalnızca 2025 yılında:
220 adet doğrudan temin yapılmış.
KDV hariç toplam tutar:
59.918.213 TL!
Yaklaşık 60 milyon TL.
Ancak bizim sorumuz yalnızca toplam rakam değildi.
Biz;
Kimlerden alım yaptınız?
Ne aldınız?
Her bir alımın bedeli neydi?
Diye de sorduk.
Cevap?
EKAP’a bakabilirsiniz.
Bakarız.
Bakacağız da…
Ancak 4982 sayılı Kanun kapsamında sorduğumuz soruya karşılık ilgili kayıtların nerede yayımlandığının bildirilmesi yasal bir cevap yöntemi olsa bile, bu durum kamuoyunun şu soruyu sormasına engel değil:
220 doğrudan teminin dağılımı nasıl?
Aynı firmalardan tekrarlanan alımlar var mı?
Hangi hizmetler doğrudan temin yöntemiyle alındı?
Bunları da inceleyeceğiz.
BELEDİYEDEN ŞİRKETE SERMAYE AKTARIMI
Verilen cevaba göre Çeşme Belediyesi tarafından;
2024 yılında 3 milyon 32 bin 570 TL ayni sermaye artırımı,
2025 yılında ise 43 milyon 717 bin 430 TL sermaye artırımı yapılmış.
Ancak biz bir soru daha sormuştuk:
Bu sermaye artırımları hangi gider veya yatırımlarda kullanıldı?
İşte bunun cevabını göremedik.
Para aktarıldığını biliyoruz.
Peki nerede kullanıldı?
75 MİLYONLUK ZARARIN İÇİNDEN 23,6 MİLYONLUK SORU ÇIKTI
Asıl dikkat çekici açıklamalardan biri 2025 yılı zararına ilişkin.
ÇEŞTUR, 75 milyon 343 bin TL’lik zararın 40 milyon 460 bin 792 TL’sinin geçmiş dönem 2022-2023-2024 SGK ödemelerinden kaynaklandığını söylüyor.
Bunun;
16 milyon 821 bin 240 TL’si ana para,
23 milyon 639 bin 552 TL’si ise geçmiş dönem SGK gecikme zammı ile yapılandırma kapsamında ödenen katsayı ve taksit farkı.
İşte şimdi bizim yeni bir sorumuz var:
23 MİLYON 639 BİN TL’LİK BU EK YÜK NEDEN OLUŞTU?
SGK yükümlülükleri neden zamanında yerine getirilmedi?
Bu borçların hangi kısmı hangi yılda oluştu?
Zamanında ödeme yapılmış olsaydı şirket bu yükün ne kadarını ödemeyecekti?
Bu gecikmeden dolayı herhangi bir yönetici veya sorumlu hakkında inceleme yapıldı mı?
Çünkü burada konuştuğumuz para şirket yöneticilerinin şahsi parası değil.
Sonuçta kamu sermayesiyle faaliyet gösteren bir belediye şirketinin parası.
34,8 MİLYON TL DE FAALİYET ZARARI
Geriye kalıyor:
34 milyon 882 bin 519 TL.
ÇEŞTUR bunun faaliyet zararı olduğunu açıklıyor.
Gerekçe olarak da belediye iştiraki olması nedeniyle kâr amacı güdülmediğini, satış fiyatlarının piyasa rayiçlerinin altında kaldığını, maliyet artışlarına paralel fiyat artışı yapılamadığını ve kamu yararı gözetildiğini belirtiyor.
Olabilir.
Belediye şirketlerinin her faaliyetini kâr amacıyla yürütmek zorunda olduğunu biz de söylemiyoruz.
Kamu yararı elbette önemlidir.
Ama “kamu yararı” denildiğinde 34 milyon 882 bin TL’lik faaliyet zararının hesabını sormaktan vazgeçecek değiliz.
Hangi işletme ne kadar zarar etti?
Hangisi kâr etti?
Personel gideri ne kadar?
Mal ve hizmet alımları ne kadar?
Temsil ve ağırlama giderleri ne kadar?
Reklam, organizasyon, danışmanlık ve tanıtım için ne harcandı?
Çünkü kamu yararı başka şeydir, mali tablonun denetlenebilir olması başka şeydir.
33 TAŞINMAZ VAR AMA HANGİLERİ?
ÇEŞTUR ayrıca bünyesinde 33 adet taşınmaz bulunduğunu ve bunlardan 2025 yılında;
29 milyon 373 bin 311 TL kira geliri elde edildiğini açıkladı.
Kira alacağının bulunmadığı da bildirildi.
Güzel.
Ama biz yalnızca “kaç taşınmazınız var?” diye sormadık.
Bu 33 taşınmazın;
Adreslerini, kullanım amaçlarını, kira başlangıç tarihlerini, aylık kira bedellerini ve kira sürelerini sorduk.
Bunların cevabı yok.
Dolayısıyla şimdi 29 milyon TL kira gelirinin hangi taşınmazlardan ve hangi sözleşmeler kapsamında elde edildiğini merak ediyoruz.
PERSONELİ SORDUK, CEVAP YOK
2024 ve 2025 yıllarında kaç personel çalıştırıldığını sorduk.
Kadrolara göre dağılımını sorduk.
Toplam personel giderini sorduk.
Cevabını göremedik.
Belediye personelinin maaşlarının eksik ödendiği yönündeki iddiaları sorduk.
Verilen cevapta ÇEŞTUR’un belediye personeline ilişkin hakediş faturaları karşılığında ödeme yaptığı belirtiliyor.
Ama bizim sorumuz bu değildi.
Biz;
“Eksik ödeme yapıldı mı?” diye sorduk.
Yapılmadıysa;
“Hayır, yapılmadı.” denilmesi bu kadar zor olmamalı.
“KARAR ALDIK” DENİLDİ…
HANGİ KARARLAR?
Şirket, 2025 yılı için şubelerin kâr-zarar durumlarının incelendiğini ve Yönetim Kurulunun zararı önleyici ve azaltıcı kararlar aldığını söylüyor.
Çok güzel.
Zaten biz de tam bunu sorduk:
Hangi kararları aldınız?
Fakat kararlar açıklanmadı.
Daha da ilginci, Deniz Arı’nın göreve başladığı tarihten bugüne kadar Yönetim Kurulu kararlarının tarih, sayı ve özetlerini istediğimizde;
“Ticari sır” cevabını aldık.
Biz şirketin ticari sırlarını istemiyoruz.
Bir kamu iştirakinde alınmış Yönetim Kurulu kararlarının tarih ve sayı listesini ve karar özetlerini soruyoruz.
Eğer bunların tamamının açıklanması gerçekten ticari sır kapsamındaysa, hangi bilgi veya belgenin hangi hukuki gerekçeyle bu kapsamda değerlendirildiğinin de açıkça ortaya konulması gerekir.
75 MİLYON ZARAR VARSA SORU DA OLACAK
Biz kimseyi peşinen suçlamıyoruz.
Rakamları ÇEŞTUR’un kendi cevabından aktarıyoruz.
Ama kamu adına soru soruyoruz.
Çünkü ortada;
75,3 milyon TL zarar,
Yaklaşık 60 milyon TL doğrudan temin,
23,6 milyon TL SGK gecikme ve yapılandırma yükü,
34,8 milyon TL faaliyet zararı,
2025’te 43,7 milyon TL sermaye artırımı
ve 33 gelir getirici taşınmaz
var.
Bu rakamların bulunduğu yerde gazetecinin görevi;
“Peki neden?” diye sormaktır.
Ve biz soruyoruz.
“GELİN YERİNDE İNCELEYİN” DİYORSANIZ, GELİRİZ!
Cevabınızın sonunda şöyle diyorsunuz:
Şirketin işlem hacmi nedeniyle mali verilerin tamamının sisteme yüklenemeyecek kadar büyük olduğunu, doğrudan başvurmamız halinde ilgili yönetici refakatinde daha fazla bilgi edinebileceğimizi söylüyorsunuz.
Memnuniyetle.
Madem evraklar sisteme sığmıyor;
BİZ SİZİ BU YÜKTEN KURTARALIM!
Gününü ve saatini bildirin.
ÇEŞTUR’a gelelim.
220 doğrudan temini, sermaye artırımlarının kullanımını, 33 taşınmazın kira kayıtlarını, personel ve temsil-ağırlama giderlerini, faaliyet zararının ayrıntılarını ve Yönetim Kurulunun aldığı tedbirleri yerinde inceleyelim.
Belgeler önümüze konsun.
Biz de gördüğümüzü kamuoyuna aynen aktaralım.
Çünkü bizim istediğimiz çok basit:
İddia değil, belge.
Yorum değil, hesap.
Suçlama değil, şeffaflık.
Kapıyı siz açtınız.
Biz gelmeye hazırız.
