İzmir’in Dikili ilçesine bağlı Nebiler Köyü, doğal güzellikleri, termal kaynakları ve zengin zeytinlikleriyle bölgenin en kıymetli alanlarından biridir. Ancak bugün bu eşsiz coğrafya, turizm potansiyeli yerine rant odaklı planlamalarla gündeme gelmektedir.
24 Aralık 2018 tarihinde onaylanan mevzi imar planı kapsamında, Nebiler Köyü sınırları içerisindeki 373 parsel ve çevresinde konut ve ticari amaçlı binlerce parsel oluşturulmuştur. Daha da dikkat çekici olan ise, turizm koruma alanı olarak ilan edilen bölgede turizme yönelik herhangi bir alanın ayrılmamış olmasıdır. Üstelik söz konusu planın orman ve zeytinlik alanlarını yapılaşmaya açtığı yönündeki iddialar kamuoyunda ciddi endişelere yol açmaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 06.07.2020 tarih ve 7980181 sayılı yazısı ise tartışmaları daha da derinleştirmiştir. Yazıda, 7 Mart 2017 tarihinde “Dikili Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi” ilan edilen alanda turistik tesis bulunmadığı ve bölgenin konut gelişme alanı olarak önerildiği ifade edilmektedir. Bu durum, turizm koruma ve gelişim bölgesi kavramıyla açık bir çelişki oluşturmaktadır.
Nebiler’deki planlama kararlarının mantığı sorgulanmalıdır. Dikili ilçe merkezine yaklaşık 10 kilometre, Nebiler Köyü’ne ise 3 kilometre mesafede bulunan bu dağlık ve yoğun zeytinlik alanın konut gelişim sahası olarak belirlenmesi; şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı bir tablo ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım yalnızca hukuki açıdan değil, aynı zamanda akıl ve doğa gerçekleri açısından da tartışmalıdır.
Daha da çarpıcı olan bir diğer husus ise bakanlıklar arasındaki uyumsuzluktur. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın değerlendirmeleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı arasında ortaya çıkan farklılıklar, plan bütünlüğü ve kurumsal koordinasyon açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Kamu yararını gözetmesi gereken planlama süreçlerinde bu tür çelişkilerin yaşanması kabul edilemez.
Turizm koruma ve gelişim bölgesi olarak ilan edilen bir alanda turistik tesislerin yer almaması, buna karşılık konut projelerinin öne çıkarılması, planlamanın amacına hizmet etmediğini açıkça göstermektedir. Bu durum, doğanın tahribi pahasına belirli kesimlere ekonomik kazanç sağlandığı yönündeki eleştirileri güçlendirmektedir.
Oysa Nebiler, betonlaşma ile değil; termal turizm, ekoturizm ve sürdürülebilir kalkınma anlayışıyla değer kazanabilecek bir bölgedir. Bu eşsiz coğrafya, gelecek nesillere bırakılması gereken bir mirastır.
Yetkililere düşen görev açıktır: Planlama süreçleri kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve çevre koruma esasları doğrultusunda yeniden değerlendirilmelidir. Çünkü Nebiler yalnızca bir arazi değil; doğanın, tarihin ve turizmin ortak mirasıdır.
Unutulmamalıdır ki; doğa rantın değil, geleceğin emanetidir.
Şehir Plancısı Ercüment Şahin
14.04.2026
T.C.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NA
(Gereği için)
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’NA
(Bilgi ve gereği için)
Konu: İzmir İli, Dikili İlçesi, Nebiler Köyü 373 Parsel ve Çevresine İlişkin İmar Planına İtiraz Hakkında
İzmir ili Dikili ilçesi Nebiler Köyü sınırları içerisinde yer alan 373 parsel ve çevresine ilişkin olarak Bakanlıkça 24.12.2018 tarihinde onaylanan mevzi imar planında; konut ve ticari amaçlı binlerce parsel oluşturulduğu görülmektedir. Ancak söz konusu plan kapsamında turizm koruma alanında turizme yönelik herhangi bir alan ayrılmadığı, orman ve zeytinlik alanlarının yapılaşmaya açıldığı anlaşılmıştır. Bu hususlara ilişkin olarak tarafımızca itirazda bulunulmuştur.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan gelen 06.07.2020 tarih ve 7980181 sayılı yazı incelendiğinde ise, 07.03.2017 tarihinde Dikili Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi olarak ilan edilen alanda:
1. Herhangi bir turistik tesis alanının bulunmadığı,
2. Alanın kentsel gelişme alanı olarak konut gelişme alanı şeklinde önerildiği
ifade edilmiştir.
Turizm koruma ve gelişim alanı olarak ilan edilen bir bölgenin konut gelişme alanı olarak planlanması büyük bir çelişki oluşturmaktadır. Söz konusu alan, Dikili ilçe merkezine yaklaşık 10 km, Nebiler Köyü’ne ise yaklaşık 3 km mesafede olup dağlık ve yoğun zeytinlik alanlardan oluşmaktadır. Bu özellikleriyle konut gelişimi için uygun değildir.
Bu durum;
• Şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına,
• 3194 sayılı İmar Kanunu’na,
• 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’a,
• Çevre ve doğanın korunmasına ilişkin mevzuata
açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Ayrıca Bakanlık yazısının son paragrafında, uluslararası anlaşmalar gerekçe gösterilerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’na uyulmasının zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Oysa söz konusu plan notu, daha önce onaylanmış planları kapsamakta olup kurumların keyfi şekilde plan yapmasına olanak tanımamaktadır. Bu durum plan bütünlüğüne ve şehircilik ilkelerine aykırıdır.
Bakanlıklar arasındaki bu uyumsuzluk, itirazımızın ayrı bir gerekçesini oluşturmaktadır. Turizm koruma ve gelişim bölgesi olarak ilan edilen bir alanda turistik tesis öngörülmeyip konut gelişimine yer verilmesi, kamu yararı ve hukuki düzenlemelerle bağdaşmamaktadır. Bu planın belirli kişi veya kuruluşlara rant sağladığı yönünde ciddi endişeler bulunmaktadır.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda arz edilen nedenlerle;
1. İzmir ili Dikili ilçesi Nebiler Köyü 373 parsel ve çevresine ilişkin 24.12.2018 tarihli mevzi imar planının yeniden incelenmesini,
2. Planın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı doğrultusunda revize edilmesini,
3. Turizm koruma ve gelişim bölgesi niteliğine uygun olarak turizm amaçlı düzenlemelerin yapılmasını,
4. Orman ve zeytinlik alanların korunmasını,
5. Gerekli hukuki ve idari işlemlerin başlatılmasını,
saygılarımla arz ve talep ederim.
Ercüment Şahin
Ekler:
1. İlgili imar planı örneği
2. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 06.07.2020 tarih ve 7980181 sayılı yazısı
3. Harita ve tapu belgeleri
4. Diğer ilgili dokümanlar
