İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin neredeyse her toplantısında aynı tabloyla karşılaşıyoruz: rant planları, plan değişiklikleri, kamu yararından uzak imar kararları… Ve ilginçtir, bunların neredeyse tamamı oy birliğiyle geçiyor. Halkın meclisi olması gereken yer, adım adım arsa spekülatörlerinin, rantiyenin, müteahhitlerin ve arsa komisyoncularının temsil edildiği bir yapıya dönüşmüş durumda. Parti fark etmiyor. Halkın, emekçilerin, ezilenlerin partisi olduğunu iddia eden yerel iktidar söz konusu olduğunda ise ortaya tam bir paradoks çıkıyor: Sol söylem, sağ uygulama.
Buca eski cezaevi arazisi bunun en somut örneklerinden biri. Bu alan, Adalet Bakanlığı’ndan kamu kurumu olan İller Bankası Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilmişti. Bakanlık tarafından “rezerv alan” olarak onaylanan planlar, İzmir 4. İdare Mahkemesi’nin 25.10.2023 tarih ve 1862 sayılı kararıyla iptal edildi. Mahkeme kararları doğrultusunda, halkın yaşam hakkını esas alan ve yeşil alan ağırlıklı olarak hazırlanan yeni imar planları İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 15.11.2023 tarih ve 1164 sayılı kararıyla onanmıştı.
Ancak son seçimle yönetime gelen Cemil Tugay ve ekibi, sanki bu süreçler ve mahkeme kararları hiç yaşanmamış gibi davrandı. Kamuya ait parseller, adeta özel bir mülkiyetmiş gibi ele alındı ve 12.01.2026 tarihli, 01.32 sayılı meclis kararıyla yüksek yoğunluklu imara açıldı. Gerekçe ise tanıdık: “Kamulaştırmayı hangi parayla yapacağız?” Bu laf kalabalığının ardında yatan gerçek şu: Alanın yaklaşık yüzde 80’i yüksek yoğunluklu TİCK (ticaret + konut) alanına çevrildi.
Kamuoyuna ise “Sadece 16.500 metrekare yeşil alan ayırdık” denilerek tablo yumuşatılmaya çalışılıyor. Oysa bu bir lütuf değil. İmar planı uygulaması yapılsaydı, zaten yasa gereği taşınmazların yüzde 45’i yol ve yeşil alan olarak ayrılmak zorundaydı. Bu da yaklaşık 50.490 metrekare DOP (Düzenleme Ortaklık Payı) alanı demek. İyi bir planlamayla, bu alanın park olarak ayrılması zaten yasal bir zorunluluktu. Ayrıca imar mevzuatı açık: Onaylı planda kaldırılan yeşil alan kadar yeni bir yeşil alan ayrılması gerekir.
Beton yoğunluğunun zaten boğucu boyutlara ulaştığı Buca’da, kişi başına düşmesi gereken asgari 21 metrekare yeşil ,sosyal ve teknik altyapı alanlari neredeyse onda birine bile ulaşılamıyor. Bu tabloya rağmen, kentin elinde kalan son büyük kamusal alanlardan biri, açgözlülük ve rant düşkünlüğü uğruna yok ediliyor. Halkın nefes alacağı alanlar birer birer gasp ediliyor.
Bu sadece bir imar meselesi değil. Bu, yaşam hakkı meselesi.
Şehir Plancısı Ercüment ŞAHİN
04.02.2026
